Który LLM wybrać? Najpopularniejsze modele AI – jak wybrać właściwe środowisko do Twoich celów

Jeszcze kilka lat temu pytanie „czy korzystasz z AI?” było ciekawostką. Dziś coraz częściej brzmi: „na jakim modelu pracujesz?”

Sztuczna inteligencja nie jest już jedną aplikacją ani narzędziem, lecz ekosystemem rozwiązań, w którym centralną rolę odgrywają LLM-y – duże modele językowe (Large Language Models). To one stanowią „mózg” generatywnej AI — uczą się języka, kontekstu i intencji człowieka, by odpowiadać, analizować i tworzyć. Dlatego kluczowe staje się pytanie: Jak wybrać docelowy LLM — ten, który najlepiej dopasuje się do stylu pracy, struktury danych i celów Twojej firmy? Zrozumienie różnic między środowiskami LLM pozwala więc nie tylko lepiej pracować z AI, ale też dostosować model do swoich własnych preferencji.

Czym są LLM-y i dlaczego są kluczowe dla rozwoju AI

LLM, czyli Large Language Models, to zaawansowane modele uczenia maszynowego, które potrafią rozumieć i generować język naturalny — taki, jakim mówimy i piszemy na co dzień. Ich wyjątkowość polega na tym, że nie są zaprogramowane liniowo (krok po kroku, jak klasyczne programy), ale nauczone na miliardach przykładów tekstów, obrazów i danych z internetu. W efekcie potrafią nie tylko powtarzać wzorce, ale rozumieć kontekst, intencję i zależności między słowami, zdaniami i ideami.

Prognoza rozwoju modeli LLM w najbliższych latach robi wrażenie

Jak działa LLM w prostych słowach

Wyobraź sobie, że masz do czynienia z ekspertem, który przeczytał miliony książek, artykułów i raportów — i potrafi błyskawicznie połączyć informacje z różnych źródeł, by udzielić sensownej odpowiedzi. To właśnie robi LLM. Analizuje Twoje pytanie (prompt), dopasowuje kontekst i generuje odpowiedź najbardziej prawdopodobną – na podstawie wzorców, których się nauczył. Ale najnowsze modele nie tylko „odpowiadają”. Potrafią też:

• streszczać długie dokumenty i raporty
• rozpoznawać emocje i ton wypowiedzi
• tłumaczyć na różne języki
• pisać kod i rozwiązywać zadania logiczne
• generować grafiki, filmy, dźwięki czy slajdy prezentacji.

To dlatego mówi się o nich jako o modelach multimodalnych – czyli takich, które rozumieją i tworzą treści w wielu formatach jednocześnie (tekst, mowa, obraz).

Z czego składa się LLM?

Każdy LLM ma trzy filary, które decydują o jego skuteczności:

1. Architektura modelu – czyli sposób, w jaki model przetwarza dane. Najpopularniejsza to Transformer, opracowana przez Google, która pozwala analizować duże fragmenty tekstu naraz i rozumieć ich wzajemne powiązania.

2. Zbiór danych treningowych – setki miliardów słów, dokumentów, artykułów i kodów źródłowych, na których model uczy się języka i wiedzy o świecie.

3. Proces uczenia i dostrajania (fine-tuning) – czyli etap, w którym model dopasowuje się do określonych zastosowań: np. rozmów z klientami, analiz prawnych czy pisania kodu.

Jaki LLM wybrać

Najbardziej rozpowszechnionymi modelami LLM są aktualnie:

1. GPT / ChatGPT (OpenAI)
2. Gemini (Google)
3. Claude (Antrohic)
4. Perplexity
5. DeepSeek

Oto zestawienie najpopularniejszych LLMów i narzędzi AI wg Hostinger

A teraz przyjrzyjmy się nieco bliżej najbardziej popularnym w Polsce LLM-om.

1. GPT / ChatGPT (OpenAI) – wszechstronny ekspert i kreatywny asystent

Kiedy w listopadzie 2022 roku OpenAI udostępniło ChatGPT, niewielu zdawało sobie sprawę, że właśnie otwiera się nowy rozdział w historii technologii. W ciągu kilku miesięcy aplikacja osiągnęła 100 milionów użytkowników – szybciej niż jakakolwiek inna platforma w dziejach internetu.

Dlaczego?

Bo po raz pierwszy narzędzie AI zaczęło „rozmawiać” z człowiekiem w sposób naturalny – bez specjalistycznej wiedzy, kodu i technicznego żargonu. Od tego czasu rodzina modeli GPT (Generative Pre-trained Transformers) rozwija się błyskawicznie: od GPT-3 → GPT-4 → GPT-4o → GPT-5 (2025). Każda kolejna wersja zbliża się coraz bardziej do pracy, jaką wykonuje realny ekspert — tylko w tempie i skali, których nie jest w stanie osiągnąć żaden człowiek.

Co wyróżnia GPT i ChatGPT?

• rozumienie kontekstu rozmowy – ChatGPT zapamiętuje wcześniejsze wiadomości, dzięki czemu prowadzi spójny dialog
• multimodalność – potrafi pracować na tekście, obrazie i dźwięku (np. analizować zdjęcie wykresu i napisać raport)
• dostęp do różnych narzędzi – np. Code Interpreter (do analizy danych i arkuszy), funkcji Browse (przeszukiwanie internetu w czasie rzeczywistym),DALL·E – model do generowania obrazów i grafik z tekstu (DALL·E jest w pełni zintegrowany z ChatGPT, więc możesz poprosić model o treść i grafikę w jednym poleceniu), czy Sora – nowsze narzędzie do generowania wideo z tekstu lub obrazu (text-to-video), które pozwala tworzyć krótkie filmy promocyjne, reklamy czy wizualizacje produktów bez kamery i montażu.
• personalizacja – w wersjach ChatGPT Team i Enterprise można ustawić tzw. Custom Instructions i zintegrować model z firmową bazą wiedzy.

W skrócie: to najbardziej uniwersalny i najbardziej „ludzki” z modeli. Potrafi pisać jak copywriter, myśleć jak strateg, analizować jak konsultant i kodować jak programista.

Kiedy warto korzystać z ChatGPT?

✅ Gdy potrzebujesz szybkich efektów i różnorodnych zastosowań — ChatGPT to najlepsze rozwiązanie „od wszystkiego”: kreatywność, analiza, komunikacja, planowanie.

✅ Gdy dopiero zaczynasz pracę z AI — jego prostota i intuicyjny interfejs sprawiają, że nauka jest naturalna.

✅ Gdy chcesz testować i uczyć się promptowania — idealny do eksperymentów i rozwoju umiejętności „rozmowy z AI”.

✅ Gdy zależy Ci na jakości językowej i tonie komunikacji — ChatGPT ma doskonałe wyczucie stylu i intencji użytkownika.

✅ W pracy kreatywnej, edukacyjnej i marketingowej – generuje pomysły, koncepty, hasła i treści, które można później dopracować.

Kiedy ChatGPT może nie wystarczyć?

• Gdy potrzebujesz pełnej kontroli nad danymi (np. projekty o wysokiej wrażliwości prawnej lub medycznej).
• Gdy pracujesz z bardzo dużymi plikami lub wieloetapowymi procesami analitycznymi – wtedy lepiej sprawdza się np. Gemini (Google) lub Vertex AI.
• Gdy priorytetem jest aktualność danych w czasie rzeczywistym – tu przewagę ma Perplexity AI lub Gemini, które przeszukują internet w trybie „live”.

2. Gemini (Google) – multimodalny analityk i zaufany partner biznesu

Google od lat inwestuje w sztuczną inteligencję — jeszcze zanim to słowo stało się modne. To właśnie w laboratoriach Google Research powstała architektura Transformer, która zapoczątkowała rozwój wszystkich współczesnych modeli LLM – w tym GPT. Dziś rolę flagowego rozwiązania Google pełni Gemini (wcześniej Bard), który w 2025 roku stał się pełnoprawnym środowiskiem pracy z AI — nie tylko chatbotem, ale inteligentnym ekosystemem zintegrowanym z całą chmurą Google.

Co wyróżnia Gemini?

Gemini to multimodalny model językowy – oznacza to, że potrafi jednocześnie analizować różne formaty danych: tekst, obraz, dźwięk, pliki PDF, tabele, a nawet wideo. Dzięki temu nie musisz już wklejać osobno treści czy danych – możesz wgrać raport, dodać wykres i zapytać głosowo: Gemini połączy dane z plików, obrazu i Twojego kontekstu biznesowego, a następnie stworzy gotowy raport, prezentację lub rekomendację działań.

W przeciwieństwie do ChatGPT, który świetnie sprawdza się w kreatywnym generowaniu treści, Gemini jest narzędziem mocno „analitycznym” – doskonale rozumie dane, liczby i złożone zależności biznesowe.

Integracja z ekosystemem Google Workspace

Jedną z największych przewag Gemini jest jego ścisła integracja z narzędziami, które większość firm już zna i wykorzystuje na co dzień:

• Gmail – automatyczne streszczanie maili, tworzenie odpowiedzi i analiza wątków.
• Docs i Sheets – tworzenie raportów, rekomendacji i analiz z danych w arkuszach.
• Slides – generowanie prezentacji na podstawie pliku tekstowego lub opisu.
• Meet – automatyczne notatki, podsumowania spotkań i transkrypcje rozmów.
• Drive – przeszukiwanie firmowych dokumentów z poziomu Gemini z wykorzystaniem RAG (Retrieval-Augmented Generation).

Dzięki temu Gemini staje się inteligentną warstwą nad całą infrastrukturą Google Workspace — łącząc dane, komunikację i wiedzę w jednym miejscu.

Gemini w wersji firmowej – Google Workspace i Vertex AI

Google oferuje dwie główne ścieżki wykorzystania Gemini w biznesie:

Środowisko	Zastosowanie	Dla kogo
Gemini for Workspace	Wbudowany asystent w Gmailu, Docs, Sheets, Slides, Meet	Firmy, które już korzystają z Google Workspace (marketing, HR, sprzedaż)
Vertex AI (Google Cloud)	Zaawansowana platforma do trenowania, integracji i wdrażania modeli AI	Firmy technologiczne, startupy i organizacje, które chcą budować własne aplikacje oparte o AI

Vertex AI to rozwiązanie dla bardziej zaawansowanych zespołów — pozwala tworzyć i dostrajać modele (fine-tuning), analizować dane w chmurze i łączyć LLM z wewnętrznymi bazami wiedzy. Dla wielu firm to sposób na bezpieczne wdrożenie AI w skali całej organizacji, bez ryzyka utraty danych.

3. Claude (Anthropic) – bezpieczny partner i mistrz precyzji

Claude to model stworzony przez firmę Anthropic, założoną przez byłych pracowników OpenAI. Od początku rozwijany był z myślą o etyce, bezpieczeństwie i przewidywalności — dlatego jest często wybierany przez firmy, które pracują z wrażliwymi danymi lub muszą zachować wysoki standard komunikacji (np. prawo, finanse, HR).

Co wyróżnia Claude?

Claude jest znany z tego, że rozumie długi kontekst — potrafi analizować nawet setki stron tekstu naraz i logicznie je podsumować. Jego styl jest naturalny, spokojny i uporządkowany, dzięki czemu sprawdza się tam, gdzie liczy się ton i precyzja, a nie efektowność. Model działa w wielu wersjach (Claude 3, 3.5, 4 Sonnet, 4 Opus), a jego największym atutem jest równowaga między kreatywnością a bezpieczeństwem. Anthropic rozwija Claude w oparciu o zasadę Constitutional AI – modele uczą się nie tylko na danych, ale też według zestawu „wartości i zasad”, które ograniczają ryzyko halucynacji czy niepożądanych treści.

Do czego Claude sprawdza się najlepiej?

W pracy indywidualnej:

• analiza i streszczanie długich tekstów, umów, raportów
• redagowanie i korekta treści w precyzyjnym stylu
• pisanie wiadomości i maili w tonie profesjonalnym.

W firmach i zespołach:

• tworzenie i audyt dokumentacji, regulaminów, ofert
• analiza danych prawnych, HR-owych i finansowych
• moderowanie treści i czuwanie nad zgodnością komunikacji z wartościami marki.

Dzięki wysokiej dokładności Claude świetnie sprawdza się jako asystent wewnętrzny, który pomaga porządkować wiedzę i weryfikować poprawność treści przygotowanych przez ludzi lub inne modele.

Dlaczego firmy go wybierają?

Claude jest uważany za jeden z najbezpieczniejszych modeli LLM. Anthropic oferuje wersję Claude for Work i integracje z popularnymi środowiskami firmowymi, zapewniając: pełną zgodność z RODO i SOC 2, możliwość pracy na danych wewnętrznych oraz wysoką kontrolę administratorów nad tym, jak AI jest używana w zespole.

4. Perplexity AI – inteligentna wyszukiwarka nowej generacji

Jeśli ChatGPT to rozmówca, a Gemini to analityk, to Perplexity AI jest niczym asystent-researcher, który zawsze ma aktualne informacje. To połączenie wyszukiwarki internetowej i dużego modelu językowego (LLM), które pozwala na coś więcej niż zwykłe wyszukiwanie w Google — na rozumienie kontekstu i podawanie gotowych, syntetycznych odpowiedzi.

Co wyróżnia Perplexity AI?

Perplexity działa w oparciu o modele GPT-4, Claude i Mistral, ale wzbogaca je o dostęp do internetu w czasie rzeczywistym. Zamiast więc generować treści z ograniczonej bazy danych, potrafi sięgnąć do najnowszych źródeł, artykułów, raportów i statystyk. Największa różnica? Perplexity zawsze pokazuje źródła, z których korzysta — to czyni go jednym z najbardziej transparentnych narzędzi AI na rynku.

💼 Do czego sprawdza się najlepiej?

• research tematów branżowych i trendów
• wyszukiwanie informacji do artykułów i prezentacji
• śledzenie aktualnych wydarzeń, raportów i danych rynkowych
• analiza konkurencji i branżowych benchmarków
• tworzenie podsumowań rynkowych i zestawień
• SEO i content marketing – znajdowanie tematów z wysokim potencjałem wyszukiwań
• monitoring mediów i reputacji marki.

Perplexity nie wymaga promptów tak precyzyjnych jak ChatGPT – działa bardziej jak rozmowa z ekspertem, który rozumie, o co Ci chodzi. Wersja Perplexity Pro pozwala też na korzystanie z różnych modeli (Claude, GPT-4, Mistral) oraz uploadowanie własnych plików do analizy. To narzędzie, które łączy najlepsze z dwóch światów – generatywne AI i wyszukiwanie informacji – i dlatego coraz częściej jest wykorzystywane przez marketerów, researcherów, konsultantów i dziennikarzy.

Perplexity to nowy typ wyszukiwarki, która rozumie. Dla wielu specjalistów staje się narzędziem numer jeden w researchu, strategii i planowaniu działań marketingowych.

5. DeepSeek – gracz z Dalekiego Wschodu

DeepSeek to model AI opracowany przez chiński zespół z Shenzhen, który w 2025 roku przebojem wdarł się na globalny rynek. Warto wspomnieć , iż aktualnie dość szybko rozwija się także jego inny chiński konkurent, a mianowicie Qwen (Alibaba Cloud).

Co wyróżnia DeepSeek?

DeepSeek opiera się na otwartej architekturze i działa w formule open-weight, co oznacza, że firmy mogą uruchamiać go lokalnie lub dostosowywać do własnych potrzeb. To czyni go ciekawą alternatywą np dla dla Llama (Meta) czy Qwen (Alibaba). Model jest znany z bardzo dobrego rozumienia logiki, kodu i danych liczbowych, co czyni go szczególnie przydatnym w zadaniach analitycznych i programistycznych. W testach branżowych często osiąga wyniki porównywalne z GPT-4, przy znacznie niższym zużyciu mocy obliczeniowej.

Do czego sprawdza się najlepiej?

• nauka programowania i analiza kodu
• automatyzacja powtarzalnych zadań (np. generowanie skryptów, makr, raportów)
• tworzenie dedykowanych chatbotów i narzędzi analitycznych
• automatyzacja raportowania i analizy danych,
• prototypowanie aplikacji AI bez dużych kosztów licencyjnych.

Na co uważać?

DeepSeek to potężny model, ale wzbudza kontrowersje dotyczące bezpieczeństwa danych. Ponieważ jest rozwijany w Chinach, część instytucji rządowych i firm w USA czy UE wprowadziła ograniczenia w jego stosowaniu w środowiskach korporacyjnych. W praktyce oznacza to, że warto korzystać z niego w celach badawczych i testowych, ale unikać pracy na wrażliwych danych firmowych.

Podsumowanie

Na świecie istnieje dziś setki modeli AI, a każdy z nich może służyć do nieco innych celów — od kreatywnego pisania i analiz biznesowych, po tworzenie grafiki, kodu czy filmów. Rynek rozwija się błyskawicznie: obok znanych środowisk, takich jak ChatGPT, Gemini, Claude czy Perplexity, pojawiają się nowe modele, na przykład Grok od xAI czy kolejne wersje Qwen i DeepSeek. To, co dziś jest standardem, jutro może być punktem wyjścia dla jeszcze bardziej zaawansowanych technologii. Dlatego warto pamiętać, że AI to nie jeden model, lecz dynamicznie ewoluujący ekosystem, w którym ciągle powstają nowe narzędzia, wersje i możliwości.